Çinli e-ticaret devi Alibaba, kendi ülkesinde yürütülen bir antitröst soruşturması sonucunda 2,75 milyar dolarlık rekor bir cezaya çarptırıldı. Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi (SAMR), Alibaba’nın pazar hakimiyetini kötüye kullandığı ve rekabeti engellediği gerekçesiyle bu cezayı verdi.
Alibaba, Çin’in ve dünyanın en büyük e-ticaret platformlarından biri. 2020 yılında 72 milyar dolarlık gelir elde eden şirket, 779 milyon aktif kullanıcıya sahip. Alibaba, aynı zamanda Türkiye’nin en büyük e-ticaret sitesi Trendyol’un da sahibi. 2018 yılında Trendyol’a 728 milyon dolar ödeyerek ortak olan Alibaba, bu yılın başında da Trendyol’un hisselerinin yüzde 86,5’ini satın aldı.
Alibaba’nın antitröst soruşturmasına neden olan uygulama, “ikiden birini seçmek” olarak adlandırılıyor. Bu uygulama, Alibaba’nın pazar yerlerinde satış yapmak isteyen satıcılara, sadece Alibaba’nın platformlarında satış yapmalarını şart koşması anlamına geliyor. Böylece, satıcılar Alibaba’nın rakipleri olan JD.com, Pinduoduo gibi diğer platformlarda satış yapamıyor.
Bu uygulama, Alibaba’nın rakipleri tarafından uzun süredir eleştiriliyor. Özellikle JD.com, Alibaba’nın bu uygulamasının rekabeti bozduğunu ve satıcıları büyük pazarlara yönlendirdiğini savunuyor. JD.com, 2017 yılında Alibaba’ya karşı itiraz etti ve 2019 yılında da mahkemeye başvurdu.
SAMR, Aralık 2020’de Alibaba’ya karşı bir antitröst soruşturması başlattı. SAMR, Alibaba’nın pazar hakimiyetini kötüye kullandığı ve rekabet kurallarını ihlal ettiği sonucuna vardı. SAMR, Alibaba’ya 2019 yılındaki gelirinin yüzde 4’üne denk gelen 2,75 milyar dolarlık rekor bir ceza verdi. Bu ceza, Çin’de bir şirkete verilen en yüksek antitröst cezası oldu.
Alibaba, cezayı kabul ettiğini ve antitröst kurallarına uyacağını açıkladı. Alibaba’nın kurucusu Jack Ma, geçen yıl yaptığı bir konuşmada, Çin’in finansal düzenlemelerini eleştirmiş ve bu nedenle Çin hükümetinin tepkisini çekmişti. Ma, o konuşmadan sonra uzun süre ortadan kaybolmuş ve bu yılın başında bir video ile yeniden görünmüştü.
Alibaba’nın antitröst cezası, Çin’in internet sektörüne yönelik artan denetiminin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Çin hükümeti, son yıllarda büyük teknoloji şirketlerinin gücünü sınırlamak için yeni yasalar ve kurallar çıkardı. Bu yılın başında, Çin Merkez Bankası, Alibaba’nın finansal kolu olan Ant Group’un faaliyetlerini yeniden yapılandırmasını istedi. Ant Group, geçen yıl dünyanın en büyük halka arzını yapmaya hazırlanırken, Çin hükümeti tarafından durdurulmuştu.
Alibaba’nın antitröst cezası, Çin’in e-ticaret pazarındaki rekabeti de etkileyecek. Alibaba, halen Çin’in en büyük e-ticaret platformu konumunda, ancak rakipleri de hızla büyüyor. Özellikle Pinduoduo, sosyal e-ticaret modeliyle, düşük gelirli ve küçük şehirlerdeki tüketicileri kendine çekiyor. Pinduoduo, geçen yıl Alibaba’yı geçerek, Çin’in en çok satış yapan e-ticaret firması oldu. Pinduoduo, aynı zamanda canlı yayınla satış yapma trendine de ayak uyduruyor. Pinduoduo, bu yılın başında, platformundaki satışları artırmak için Duoduo Livestreaming adlı bir canlı yayın aracı başlattı.
Çin’in e-ticaret pazarı, dünyanın en büyük ve en dinamik pazarlarından biri. 2020 yılında, Çin’de e-ticaretin toplam perakende satışlardaki payı yüzde 24,9 oldu. Bu oran, ABD’de yüzde 14,4, Avrupa Birliği’nde ise yüzde 12,7 olarak gerçekleşti. Çin’de e-ticaretin geleceği, hem devletin düzenlemeleri hem de şirketlerin rekabeti tarafından şekillenecek.
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.